Przejdź do treści
zdaj na 100 / biologia

Prześlij opinię

Co możemy poprawić?

Zadanie 8. (0–4)

2015 XI.9 Pokrycie ciała i termoregulacja

Regulacja temperatury ciała u ssaków obejmuje wiele mechanizmów, funkcjonujących zarówno na poziomie behawioralnym, jak i fizjologicznym, w tym hormonalne, których przykładem może być zależność przedstawiona na schemacie.

a)

Uzupełnij poniższy schemat, wpisując w wykropkowane miejsca nazwy lub symbole literowe odpowiednich hormonów oraz wpisując w szare kółka plus (+) w przypadku działania stymulującego, a minus (–) w przypadku działania hamującego.

Schemat do uzupełnienia: podwzgórze, przedni płat przysadki mózgowej, tarczyca, tempo metabolizmu połączone strzałkami; przy strzałkach wykropkowane miejsca na nazwy hormonów i szare kółka na znaki plus lub minus; trzy strzałki sprzężenia zwrotnego wracają do podwzgórza i przysadki

b)

Wymień inny niż wyżej zaprezentowany mechanizm fizjologiczny, który pozwala ssakom obniżyć temperaturę ciała i podaj, na czym on polega.

..............................

..............................

..............................

c)

W mroźne dni można, np. na przystanku autobusowym, zaobserwować osoby przytupujące i podskakujące. Wykaż, że takie zachowanie może zapobiegać wychłodzeniu organizmu.

..............................

..............................

..............................

..............................

Sprawdź się Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik2
b) Wymień inny niż wyżej zaprezentowany mechanizm fizjologiczny, który pozwala ssakom obniżyć temperaturę ciała i podaj, na czym on polega.
c) W mroźne dni można, np. na przystanku autobusowym, zaobserwować osoby przytupujące i podskakujące. Wykaż, że takie zachowanie może zapobiegać wychłodzeniu organizmu.
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem

a)

Rozwiązanie

Uzupełniony schemat: podwzgórze → (+) tyreoliberyna / TRH / hormon stymulujący wydzielanie tyreotropiny → przedni płat przysadki mózgowej → (+) tyreotropina / TSH → tarczyca → (+) trijodotyronina / tyroksyna / T3 / T4 → tempo metabolizmu (+); sprzężenia zwrotne ujemne (–) z tarczycy do podwzgórza i do przedniego płatu przysadki

Schemat punktowania

2 p. – za prawidłowe wpisanie nazw / symboli wszystkich hormonów i prawidłowe uzupełnienie wszystkich znaków.

1 p. – za prawidłowe wpisanie tylko nazw / symboli wszystkich hormonów lub za prawidłowe uzupełnienie tylko wszystkich znaków.

0 p. – za nieprawidłowe podanie nazwy nawet jednego hormonu i nieprawidłowe uzupełnienie nawet jednego znaku lub brak odpowiedzi.

b)

Rozwiązanie

  • Intensyfikacja krążenia skórnego / rozszerzenie naczyń krwionośnych skóry – zwiększenie strat ciepła przez skórę / zwiększenie wychładzania krwi.
  • Intensywne pocenie się – zwiększenie strat ciepła przez parowanie.
  • Zianie (u psów) – utrata ciepła przez parowanie.
  • Nienastroszone pióra / włosy – zwiększenie strat ciepła poprzez zmniejszenie izolacyjnej warstwy powietrza.
  • Niska aktywność mięśniowa – uwalnianie tylko niewielkich ilości ciepła.

Schemat punktowania

1 p. – za wymienienie jednego mechanizmu fizjologicznego i wyjaśnienie jego wpływu na obniżenie temperatury.

0 p. – za niepoprawny przykład mechanizmu lub brak wyjaśnienia, lub wyjaśnienie niepełne do poprawnego przykładu, lub brak odpowiedzi.

c)

Rozwiązanie

  • Ruch wiąże się z pracą mięśni, a ta generuje duże ilości / wydzielanie ciepła, więc przytupywanie i podskakiwanie na mrozie ogrzewa organizm.
  • Osoby te pobudzają przepływ krwi i cieplejsza krew z narządów dociera do wychłodzonych miejsc, ogrzewając je (na krótki czas).

Schemat punktowania

1 p. – za wyjaśnienie uwzględniające wydzielanie ciepła przez pracujące mięśnie jako źródło ciepła zapobiegającego wychłodzeniu organizmu lub odnoszące się do zwiększonego przepływu ciepłej krwi przez części ciała narażone na wychłodzenie.

0 p. – za wyjaśnienie niepoprawne, np. nieodnoszące się do generowania ciepła przez pracujące mięśnie lub przenoszenia ciepła przez krew, lub brak odpowiedzi.

Wytłumacz mi to Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia? 1

Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.

Jak oceniasz to zadanie?

Źródło: biologia-rozszerzony_2015_przykladowy-arkusz-cke_arkusz.pdf